Reklam
Reklam
Reklam
Eğitim Sitesi

Anonim şirketlerde kâr dağıtımı ve muhasebe kayıtları

Reklam
Anonim şirketlerde kâr dağıtımı ve muhasebe kayıtları

Anonim şirketler, bütün sermaye şirketleri gibi kâr dağıtımı yapmadan önce yedeklerini hesaplar ve ayırır. Yedekler özelliklerine göre yasal yedekler ve isteğe bağlı yedekler olmak üzere iki grupta toplanır.

1. Yasal yedekler: TTK’ye göre dönem kârından ayrılan yedek akçelerdir. Yasal yedekler, I. Tertip ve II. Tertip yedek akçe olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

I.Tertip yedek akçe: Her yıl safi kârın % 5 i I.tertip yedek akçe olarak ayrılır.Safi kâr, dönem karından varsa geçmiş yıllara ait zararlar düşülerek bulunur. I. tertip yedek akçe, ödenmiş sermayenin beşte biri (1/5) buluncaya kadar ayrılır. Ödenmiş sermayenin beşte birini bulduktan sonra I. tertip yedek akçe ayrılması bir zorunluluk olmaktan çıkar.

Tertip yedek akçe: Kurumlar vergisi, 1.tertip yedek akçe ve 1. temettü şirketin dönem karından ayrıldıktan sonra ortaklara ve kâra iştirak eden diğer kimselere dağıtılması kararlaştırılmış olan kısmın %10’u 2. tertip yedek akçe olarak ayrılır. 2. tertip yedek akçenin ayrılması, karın dağıtılmasına bağlıdır. Eğer şirket kârı dağıtmıyorsa, 2. tertip yedek akçe ayrılmaz.

2. İsteğe Bağlı Yedekler: İsteğe bağlı olarak yönetim kurulunun teklifi ve genel kurul kararı ile ayrılabilecek yedek akçelerdir. Anonim şirketlerin kâr dağıtımı, özellikle gelir vergisi stopajı bakımından kapalı ve halka açık anonim şirketlerde farlılık göstermektedir.

Aile Anonim Şirketlerinde Kâr Dağıtımı ve Muhasebe Kayıtları


SORU
EO Anonim Şirketi bir aile şirketi olup 2019 dönem kârı 200.000 TL’dir. Yönetim kurulunun 31.12.2019 tarihli kâr dağıtımı kararı bulunmaktadır. Şirketinin sermayesi 200.000 adet hisseden oluşmaktadır. Şirketin ödenmiş sermayesi 1.000.000 TL’dir. Şirket kârının tamamı ticari kâr olup ilaveler ve indirimler yoktur. Ortaklara kâr ödenmesi 20.01.2020 tarihinde yapılacaktır. Şirketin şimdiye kadar ayırdığı 1. tertip yedek akçe tutarı 90.000TL’dir.

Cevap:
Kurumlar vergi matrahının hesaplanması aşağıdaki şekilde olur:

Dönem karı … 200.000 TL
İndirimler (-) … ——–
İlaveler (+) … ——–

Mali kâr (kurumlar vergisi matrahı)……200.000 TL
Kurumlar vergisi … 200.000 x 0, 20 = 40.000TL

I. Tertip Yedek Akçe Hesaplanması:

Ödenmiş sermaye … 1.000.000 TL
1. tertip yedek akçe ayırma sınırı … 1.000.000/5= 200.000 TL’dir.
Şirket 31.12.2019 tarihine kadar 90.000 TL I. tertip yedek akçe ayrıldığına göre:
200.000 – 90.000 = 110.000 TL daha I. tertip yedek akçe ayırma zorunluluğu vardır.

Bu dönem I.tertip yedek akçe tutarı ise şöyledir:
Dönem kârı 200.000 x %5 = 10.000 TL

I.Temettü Hesaplaması:

Anonim şirketler ayrıca ödenmiş sermayenin %5’i kadar da I.temettü ayırmak zorundadır.
I.temettü: 1.000.000 x %5 =50.000 TL’dir

II. Tertip Yedek Akçe Hesaplanması:

II. Tertip yedek akçe, dönem kârından, kurumlar vergisi ve I.tertip yedek akçe ile I.temettü düşüldükten sonra kalan kârın % 10’u kadar ayrılır. Buna göre:

Dönem karı … 200.000 TL
Kesintiler toplamı … (100.000 TL)

Kurumlar vergisi (-) … 40.000 TL
I.tertip yedek akçe (-) … 10.000 TL
Ortaklara I. temettü (-) … 50.000 TL

II. Tertip yedek akçe matrahı … 100,000 TL
II.Tertip yedek akçe … 100.000 x %10 = 10.000 TL

II.Temettü Hesaplanması:

II.temettü hesaplanması, II.tertip yedek akçe matrahından II.tertip yedek akçe çıkârılarak bulunur.
II.temettü … 100.000 – 10.000 = 90.000 TL

Gelir Vergisi Stopajının Hesaplanması:

I. temettü … 50.000 TL
II.temettü … 90.000 TL
Gelir vergisi stopajı matrahı..50.000 + 90.000 =140.000 TL

Gelir vergisi stopajı … 140.000 TL x %15 = 21.000 TL

Hisse başına temüttünün hesaplanması şöyledir:

Hisse başına temüttü = (I.temüttü + II.temüttü) / Hisse senedi sayısı
Hisse başına temüttü = (50.000 + 90.000) / 200.000 = 0.7 TL

Hisse senedinin değeri = 1.000.000 / 200.000 = 5 TL

Hisse başına düşen temettü yüzdesi = Hisse başına temettü tutarı / Hisse senedi değeri
Hisse başına düşen temettü yüzdesi = 0, 7 / 5 = %14


EO ANONİM ŞİRKETİ
KAR DAĞITIM TABLOSU

A.DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI
1. DÖNEM KÂRI … 200.000
2.ÖDENECEK VERGİ VE YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER (-) … (40.000)
– Kurumlar vergisi … 40.000

DÖNEM NET KÂRI … 160.000
3. GEÇMİŞ DÖNEM ZARARI (-) … ——-
4. I. TERTİP YASAL YEDEK AKÇE (-) … (10.000)
5. İŞLETMEDE BIRAKILMASI VE TASARRUFU ZORUNLU YASAL FONLAR (-) … ——-

DAĞITABİLİR NET DÖNEM KÂRI … 150.000
6. ORTAKLARA BİRİNCİ TEMETTÜ (-) … (50.000)

KALAN KÂR … 100.000
7. PERSONEL TEMETTÜ (-) …——-
8. YÖNETİM KURULUNA TEMETTÜ (-)… ——-
9. ORTAKLARA İKİNCİ TEMETTÜ … (90.000)
10. II. TERTİP YASAL YEDEK AKÇE(-) … (10.000)

B.YEDEKLERDEN DAĞITIM … ——–

C. HİSSE BAŞINA TEMETTÜ
– Hisse başına temettü tutarı … 0,7
– Hisse başına temettü yüzdesi … %14

Kâr dağıtımının muhasebe kayıtları

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

31.12.2019

691-DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL
YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HESABI

370- DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER
YASALYÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HS.
Kurumlar Vergisi

 

40.000

 

 

 

40.000

2

31.12.2019

690-DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI HS

691- DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER
YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI HS.
692-DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS.

 

200.000

 

 

40.000

160.000

3

31.12.2019

692-DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS.

590-DÖNEM NET KÂRI HESABI

 

160.000

 

 

160.000

 

2020 yılında yapılması gerekli kayıtlar şöyledir:

Mad. No AÇIKLAMA BORÇ ALACAK
1

01.01.2020

590-DÖNEM NET KÂRIHESABI

570-GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI HESABI

 

160.000

 

 

160.000

Reklam
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ